• گزارش مجمع عمومی نهم کانون توحید مونترال
  • نهمین مجمع عمومی  کانون توحید مونترآل
  • زندگی بر مدار ارزش
  • یازدهمین کارگاه راهنماییِ  دانشجویان فارسی زبان
  • پویشِ تبلت نیمکت است
  • گزارش مجمع عمومی نهم کانون توحید مونترال

    به نام خالق همه خوبان و خوبیها

    به ياري خداوند متعال و همراهی دوستان توحيدي، نهمين مجمع عمومي كانون توحيد مونترال در تاريخ يكشنبه ٤ آوريل ٢٠٢١ بصورت مجازی برگزار گرديد. در اين جلسه، مطابق دستور جلسه، پس از قرائت آياتي از كلام الله مجيد، اينجانب سید علی گرجی زاده، بعنوان رئيس مجمع انتخاب گردیدم و گزارش مجمع عمومی نهم کانون توحید مونترال را به شرح زیر خدمت دوستان ارايه مي نمايم.

    ادامه مطلب

  • نهمین مجمع عمومی کانون توحید مونترآل

    نهمین مجمع عمومی
    کانون توحید مونترآل

    یکشنبه ۴ آوریل ۲۰۲۱
    از ساعت ۱۴ تا ۱۷

    ادامه مطلب

  • زندگی بر مدار ارزش

    کانون توحید مونترال برای سومین بار متوالی برگزار می کند:
    🔸 دوره غیر حضوری *زندگی بر مدار ارزش* بر اساس رویکرد مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT)

    ادامه مطلب

  • یازدهمین کارگاه راهنماییِ دانشجویان فارسی زبان

    دانشجویان جدیدِ مونترآل کانادا،
    سلام گرم می‌کنیم به شما.
    در راه بلندی که در پیش گرفته‌اید،
    پاینده و جوینده و یابنده باشید.

    کانون توحید مونترآل
    همراه با شماست با:
    یازدهمین کارگاه راهنماییِ
    دانشجویان فارسی زبان

    ادامه مطلب

  • پویشِ تبلت نیمکت است

    - بچۀ شما چرا نمی‌آید کلاس؟
    - ببخشید. ما گوشی و تبلت نداریم.
    - یعنی کلاً به اینترنت وصل نمی‌شوید؟
    - شرمنده‌ایم‌؛ هم شرمندۀ شما، هم شرمندۀ این طفل معصوم. همه‌چیز گران شده‌. گوشی که هیچ‌، گوشت هم نمی‌توانیم...

    ادامه مطلب

آخرین برنامه های ما

سخن ۱ : حکومت اسلامی چیست؟

در سخن ۱ که با موضوع چیستی «حکومت اسلامی» برگزار شد آقای میلاد دخانچی به تحلیل این پدیده از دو منظر تاریخی و انسان شناسی سیاسی پرداخت.
 
 
حکومت اسلامی چیست؟
 
مفهوم "حکومت اسلامی" بیش از هر زمانی دیگری در دوران معاصر وارد ادبیات ژورنالیستی و سیاسی و حتی مکالمات مردم عادی شده است. شکل گیری داعش که مدعی تشکیل "خلافت اسلامی" است این سوال را به ذهن متبادر می کند که آیا  به راستی در قرآن و سنت پیامبر اسلام مفهومی به نام حکومت اسلامی وجود داشته و اگر دارد شکل آن چگونه است؟ این سوالات برای ما ایرانیان اهمیت ویژه ای پیدا می کنند زیرا که تجربه مدرن ایرانیان در نسبت با قدرت به مفاهیمی از این جنس گره خورده هست. هرچند تفسیر شیعی- ایرانی از حکومت اسلامی با تلقی داعشی آن تفاوت بسیار دارد ولی واقعیت آن است که سوال "حکومت در اسلام"  مسئله ای است یکسان که در موقعیت و زمینه های مختلف بازتولید شده است. اگر انقلاب اسلامی ایران و شکل گیری داعش را از مهمترین  و عجیب ترین اتفاقات عصر حاضر بدانیم آنوقت اهمیت سوال از چیستی حکومت در اسلام از یک مساله صرفا علمی و دانشگاهی به یکی از مهمترین پرسش های قرن حاضر تبدیل می شود. به بیان دیگر  پرسش از هستی و چیستی حکومت اسلامی از مهمترین پرسش های علمی، دینی و استراتژیک قرن معاصر است. اگر چه ممکن است این سوال از بعدی علمی تنها عده معدودی را به خود مشغول کرده باشد اما امروزه شاهدیم پیامدهای عملی آن گریبانگیر حیات میلیونها نفر شده است

 در این نشست، میلاد دخانچی سعی می کند با بهره گیری از چارچوب نظری متفکرین پست مدرن از جمله میشل فوکو و ژیل دلوز و همچنین متفکرین مسلمان نظیر ابن خلدون و شریعتی به این سوالات پاسخ دهد. در این بحث افکار میشل فوکوی فرانسوی اهمیتی دو چندان پیدا می کند زیرا وی جزء معدود روشنفکرانی بود که در آستانه انقلاب شخصا در ایران حضور پیدا کرد و سپس مجموعه خاطرات و تحلیل های خود را در دفاع از آن به رشته تحریر در آورد (هرچند که بعدها مجبور شد برخی موضع گیری های ابتدایی خود را تغییر بدهد). اسلام، حکومت و نظریه های پست مدرن از جمله محورهایی است که در این نشست به آنها پرداخته خواهد شد

 
میلاد دخانچی دانشجوی دکترای رشته مطالعات فرهنگی دانشگاه کوئینز است. وی هم اکنون در حال نوشتن رساله خود با موضوع "پسا اسلامگرایی" می باشد. دخانچی علاوه بر تجربه ساخت چند مستند در موضوعات فرهنگ ایران و آمریکا، چند فرهنگی کانادا ساخت مجموعه تلویزیونی گره که چند سال پیش از شبکه سه پخش شد را در کارنامه خود دارد. 
 
جمعه ۲۰ فوریه از ساعت ۶ تا ۸ عصر
McGill University

بسم الله الرحمن الرحیم

خلاصه سخن ۱-۱

در سخن ۱ که با موضوع چیستی «حکومت اسلامی» برگزار شد آقای میلاد دخانچی به تحلیل این پدیده از دو منظر تاریخی و انسان شناسی سیاسی پرداخت. وی پرداختن به این موضوع را از آن رو مهم دانست که دنیا امروز شاهد حرکت هایی است که به نام اسلام خود را منادی «خلافت اسلامی» می دانند. همچنین تاریخ معاصر کشور ایران به موضوع حکومت اسلامی و تلقی شیعه از آن آنچنان گره خورده است که بررسی تاریخ ایران امروز بدون پرداختن به آن ناممکن می نماید.

دخانچی صحبت خود را با ارائه مختصری از تاریخچه جایگاه حکومت در تفکر کلاسیک شیعه شروع کرد. به گفته وی انقلاب اسلامی در ایران به نوعی بارزترین حرکت بر خلاف دیدگاه سنتی شیعه در مورد عدم تشکیل حکومت در دوران غیبت کبرا محسوب می شود. در دنیای اهل سنت اما تا پیش از نابودی امپراطوری عثمانی و به پایان رسیدن خلافت اسلامی این سوال به صورت جدی مطرح نشده بود. نابودی امپراطوری عثمانی و پایان خلافت اسلامی با ورود تفکرات مدرن به دنیای اسلام همراه شد.  به تبع ورود اندیشه های جدید، مفهوم مدرن ملت-دولت نیز به دنیای اسلام معرفی شد. در چنین بستری بود که برای اولین بار سوال رابطه میان اسلام و دولت (استیت - State) توسط روشنفکران مذهبی مصر مطرح شد.

از یک سو فردی مثل رشید رضا مدعی بود که اسلام برای حکومت و ساختار آن نظریه دارد و بنابراین می توان با استفاده از متون دینی و مراجعه به سنت پیامبر روش دولت ورزی مطلوب را استخراج کرد. در مقابل این دیدگاه شیخ علی عبدالرزاق قرار داشت که اسلام را فاقد مبانی نظری حکومت ورزی می دانست و مدافع جدایی دین از استیت بود. دخانچی تاثیر و حضور این دو گانه رشیدرضا- عبدالرزاق را چه در میان متفکران اهل سنت و چه شیعه همچنان پررنگ می بیند و مدعی است اکثر روشنفکران مذهبی در فضای همین دوگانه به بحث و گفتگو پرداخته اند. وی همچنین مدعی شد دو طرف این بحث برای اثبات نظر خود دلایل غیر قابل ردی دارند اما دلایل هیچ طرف در حدی نیست که بتواند دیگری را کاملا از صحنه بیرون کند. به طور مثال مدافعان وجود نظریه حکومت داری در اسلام به آیات و روایات متعددی که در باب جهاد، امر به معروف و نهی از منکر، مالیات (خمس یا زکات)، لزوم تبعیت از پیامبر/امام و در نهایت سیره خود پیامبر/امام در تشکیل حکومت اتکا می کنند در حالی که مخالفان مدعی هستند هیچ یک از این آیات و روایات توضیح دهنده ساختاری منظم و حکومت داری نیست.

دخانچی برای حل این مشکل سعی داشت در نگاهی جامع تر به اصل این دو گانه بپردازد و این سوال را مطرح نماید که آیا اساسا این دوگانه صحیح است؟ دوگانه ای که می خواهد رابطه اسلام را با استیت به صورت تایید یا رد تعریف کند. اگر پیش فرض های این دوگانه را بپذیریم راهی نداریم جز اینکه یا اسلام را دارای نظریه ای برای تشکیل استیت (پادشاهی، جمهوری، خلافتی و...) بدانیم یا به تفکر سکولاریزم اسلامی گردن بنهیم و اسلام را تنها در حیطه امور شخصی و عبادی محصور نماییم.

 برای به چالش کشیدن این دو گانه  دخانچی سوال از مفهوم استیت را به صورتی تاریخی مورد بررسی قرار داد و سعی کرد ابتدا تعریفی صحیح از این مفهوم ارائه دهد. وی مدعی شد در مطالعات خود به این نتیجه رسیده است که بر خلاف تصور مشهور مفهوم استیت مفهومی مدرن نیست بلکه قدمت آن به قدمت تاریخ تفکر یونان باستان است. اولین نظریه پرادازان استیت فلاسفه یونان بوده اند و این نوع ساختار (استیت فرم - State Form) از دوران یونان تا به امروز در جوامع مختلف با تغییراتی بازتولید می شده است. از این منظر تمامی حکومت های پادشاهی یا خلافت های اسلامی (بنی امیه و بنی عباس و عثمانی) یا پادشاهی های غیر اسلامی تا جمهوری های مدرن و دموکراتیک امروزین همگی در چهارچوب همان استیت فرم فهمیده می شوند. البته در مقابل استیت فرم، روش دیگری نیز برای اداره جوامع وجود داشته است. جامعه شناسان و فلاسفه از این «روش دیگر» با عناوین مختلف نام برده اند. مکس وبر یا میشل فوکو و همچنین ابن خلدون همگی در مقابل استیت فرم نوع دیگری از روش اداره امور جامعه را نام برده اند.

دخانچی از میان نام های پیشنهاد شده برای این گونه «دیگر»، عنوان ساختار عشایری (نومدیک فرم - Nomadic Form) را برگزیده و دوگانه استیت فرم-نومدیک فرم را جایگزین دوگانه های پیشین در بررسی رابطه اسلام با استیت قرار داده است. وی برای روشن شدن تفاوت میان استیت فرم و نومدیک فرم به توضیح خصوصیات بنیادین هر یک پرداخت.

هر استیت به گفته دخانچی بر سه پایه اصلی استوار است: ۱- تمرکز قدرت در یک فرد منتخب یا غیر منتخب (پادشاه یا رئیس جمهور یا خلیفه). ۲- مشروط بودن استیت فرم به داشتن  قلمرو جغرافیایی که قدرت فرد اول تنها در همان قلمرو نافذ است و در نتیجه افراد به محض خروج از آن قلمرو از قید قدرت و قوانین فرد اول خارج می شوند. ۳- هر استیت برای اجرای قوانین خود بازوها یا روش های نظارتی و تنبیهی دارد (پلیس، زندان و...) که هم در حیطه نظارت و هم در تنبیه، قوانین را بر بدن افراد اعمال می کند.

در مقابل نومدیک فرم ۱- دارای ریش سفید یا رئیس قبیله است که وی در عین مساوی بودن با سایر افراد اجتماع به دلیل داشتن تجربه یا ارتباط با عوالم غیب دارای کاریزما است. ۲- در این ساختار قلمرو جغرافیایی یا سیاسی افراد را محدود نمی کند و بیعت معنوی ایشان با رئیس قبیله همیشگی (بدون بعد زمانی) و همه جایی (بدون محدودیت جغرافیایی) است. ۳- در زمینه اجرای قوانین ساختارهای پیچیده کنترل بر نفس و مکانیزم های درونی کردن ارزش ها سعی در تطبیق درون افراد جامعه با مطلوب اجتماعی دارد نه تسلیم کردن بدن ایشان.

با معرفی دوگانه جدید، دخانچی سعی کرد دوگانه قدیمی اسلامی حکومتی-اسلام سکولار را رد و با استفاده از ساختار شکنی پسامدرن دوگانه جدیدی را در موضوع رابطه اسلام با حکومت معرفی کند. وی معتقد است که توجه دقیق به متون اسلامی و سیره پیامبر (یا ائمه برای شیعیان) نشان می دهد مدل مطلوب اسلامی نه استیت فرم بلکه نومدیک فرم است. مفاهیمی چون امت، امامت، و نحوه اجرای قوانین شریعت هیچ کدام در استیت فرم به خوبی جا نمی گیرند. همخوانی ساختار نومدیک با اموری چون امر به معروف و نهی از منکر همگانی یا جهاد همگانی (به جای ارتش منظم) یا نبود ساختارهایی چون زندان در این فرم واضح است.

در نتیجه وی با تکیه بر تحلیل های ابن خلدون بر این نظر خود پافشاری کرد و انحراف از نومدیک فرم (در زمان پیامبر و تا حدودی خلفای راشدین) به استیت فرم (در زمان بنی امیه و بنی عباس) را نشانه صحت تحلیل خود بر شمرد. همچنین وی قیام ها و مخالفت های همیشگی ائمه شیعه با حکومت های اسلامی را در همین چهارچوب اختلاف میان نومدیک فرم و استیت فرم تحلیل می کرد و ائمه شیعه را پرچم داران انقلاب بر علیه ساختار استیت و از مدافعان روش نومدیک فرم بر می شمرد.

نیمه دوم جلسه به پرسش و پاسخ اختصاص یافت. سوالاتی در مورد امکان اجرایی نومدیک فرم در دنیای کنونی و تفسیر دخانچی از عملکرد ائمه شیعه مطرح شد. همچنین بحث جبر تاریخی و نبود گزینه جایگزین برای استیت فرم در دنیای کنونی مورد بحث قرار گرفت. در نهایت و با توجه به قانع نشدن برخی حضار و کمبود وقت قرار بر این شد ادامه بحث در جلسه ای دیگر با حضور مجدد آقای دخانچی ادامه یابد. خلاصه ای از ارزیابی حضار از جلسه اول در ذیل آمده است.

ارزیابی جلسه اول:

Sokhan 1-1 1 

 

ارزیابی جلسه دوم:

Sokhan1-2

تاریخ و محل جلسات بعدی سخن از طریق سایت کانون توحید و فیس بوک کانون به اطلاع دوستان خواهد رسید.

 

برچسب ها: مذهبی , سخن

دریافت ای میل های توحید

سلام مونترال: کتابچه راهنمای تازه واردین

salam montreal